"Καταπιεζόμενος και Καταπιεστής" Paulo Freire

Ό καταπιεζόμενος, έχοντας εσωτερικεύσει την εικόνα του

καταπιεστή καί έχοντας υιοθετήσει τήν καθοδήγησή του, φοβάται 

την έλευθερία. Φοβάται νά βγει έξω άπό τά « διατεταγμένα ».

 Η ελευθερία απαιτεί από τόν καταπιεζόμενο νά αποβάλει αυτή τήν 

εικόνα καί νά τοποθετήσει στή θέση της τήν αυτονομία καί τήν 

ευθύνη. Η ελευθερία αποκτιέται μέ την πάλη, δέν δίνεται δωρεάν. 

Πρέπει να επιδιώκεται έπίμονα καί ύπεύθυνα. Ή ελευθερία δέν 

είναι ένα ιδανικό πού βρίσκεται έξω από τόν άνθρωπο. Ούτε μιά 

ιδέα που γίνεται μύθος. Είναι η απαραίτητη προϋπόθεση γιά 

να μπορέσει να αρτιωθει ό άνθρωπος. 

Για να υπερνικήσουν οί άνθρωποι την κατάσταση καταπίε-

σης οφείλουν πριν από όλα να ανακαλύψουν, με κριτικό πνεύμα, 

τις αιτίες που την προκαλούν, ώστε να μπορέσουν, με τη μετα-

μορφωτική δράση τους, να δημιουργήσουν μιά νέα κατάσταση, 

που θα τους επιτρέψει να φτάσουν σ' έναν πληρέστερο άνθρωπισμό. 

Ή πάλη όμως για έναν αρτιότερο ανθρωπισμό έχει ήδη 

αρχίσει με τον άγώνα για την αλλαγή της κατάστασης. Ή κατα-

πίεση είναι μιά απάνθρωπη καί απανθρωπίζουσα ολότητα που 

πλήττει και τον καταπιεζόμενο και τον καταπιεστή. Ωστόσο, 

μόνο οί καταπιεζόμενοι είναι εκείνοι που, ορμώμενοι από την 

καταπνιγμένη τους ανθρωπιά, θ' αναλάβουν τον αγώνα και για 

τους δυό για έναν αρτιότερο ανθρωπισμό.

Απόσπασμα: "H αγωγή του καταπιεζόμενου" Paulo Freire εκδόσεις Κέδρος 1974