"Enterrement à Ornans" (Κηδεία στην Ορνάν)

αισχύλου-ορέστεια

''...Τι έγινε μετά δεν είδα, μα κι αν το είδα δεν το λέω. Αυτό που θα συμβεί όταν συμβεί,θα το γνωρίσεις...μην κλάψεις απο πριν για κάτι που δεν ξέρεις, με το ξημέρωμα θα ρθεί το μέλλον μην φοβάσαι, και όλα θα γίνουν τότε και θα τα μάθεις όλα..'' Aισχύλος-Ορέστεια

Τρίτη, 7 Φεβρουαρίου 2012

Η Εκκλησία, η οικονομία και η αμηχανία



Σαν κεραυνός εν αιθρία ήρθε η μακροσκελής επιστολή του Αρχιεπισκόπου προς τον Πρωθυπουργό! Και τι δεν είχε:
Είχε οικονομική ανάλυση: «Ζητούνται ακόμη μεγαλύτερες δόσεις ενός φαρμάκου που αποδεικνύεται θανατηφόρο»... «Ζητούνται δεσμεύσεις που δεν λύνουν το πρόβλημα».... «και υποθηκεύουν, ταυτόχρονα την εθνική μας κυριαρχία, ...τον πλούτο που έχουμε, ...την ελευθερία και εθνική μας αξιοπρέπεια»...
Είχε, ασφαλώς, και κινδυνολογία: «Η πρωτόγνωρη καρτερία των Ελλήνων εξαντλείται» (αλήθεια, οι μετανάστες δεν πλήττονται από την κρίση;), ενώ «ο κίνδυνος κοινωνικής ανάφλεξης δεν μπορεί να αγνοείται....»
Είχε, πάνω απ’ όλα, πολιτική, καθώς εντόπιζε με παρρησία τους πρωταίτιους του προβλήματος: «εκείνους που διατάσσουν και εκείνους που εκτελούν τις φονικές (!) συνταγές τους».
Με λίγα λόγια είχε τη σωστή δοσολογία του διχαστικού λαϊκισμού: πανικό (μας κλέβουν τον πλούτο και την εθνική μας ανεξαρτησία), κινδυνολογία (εξαντλείται η καρτερία...), κακούς (τους ξένους αλλά και την κυβέρνηση και ασφαλώς και τον πρωθυπουργό) και καλούς (την Εκκλησία αγκαζέ με το αντί-μνημονιακό μπλοκ... συμπληρώστε όποιον θέλετε).
Αυτό που πραγματικά δεν είχε καθόλου, είναι αυτό που θα έπρεπε να έχει: τον νηφάλιο λόγο του πνευματικού ηγέτη. Ένας τέτοιος ηγέτης, αν υψωνόταν πάνω από καθημερινές αντιπαραθέσεις, θα μπορούσε να προσφέρει ψυχραιμία, παρηγοριά και κουράγιο σε όλους.
Β.
Κάποιοι δεν ανατριχιάζουν. Θεωρούν πως η Εκκλησία είναι «με την κοινωνία» και οφείλει να ομιλεί εξ ονόματος της. Όμως, τι θα πει «είναι με την κοινωνία»; Μήπως άραγε, επειδή η Εκκλησία επιτελεί κοινωνικό έργο, έχει δικαίωμα να λειτουργεί σαν τιμητής; Όμως, ποιό μπορεί να είναι το ειδικό βάρος της άποψης της Εκκλησίας σε ένα θέμα που η ίδια δεν έχει καλές επιδόσεις - στην  οικονομία και στην οικονομική διαχείριση; Αρκεί η επίκληση του κοινωνικού έργου για να μας νουθετήσει;
Σε μια δημοκρατία δικαίωμα λόγου δεν έχουν μόνο οι αυθεντίες. Και ευτυχώς. Η κάθε γνώμη, όμως, πρέπει να υπόκειται στη βάσανο της κριτικής. Και σε αυτό το πεδίο, οι «ειδικοί» έχουν πολλά να συνεισφέρουν. Αλλιώς, θα έπρεπε να ζυγίζουμε την άποψη της Εκκλησίας και την άποψη των ερευνητών της ιατρικής, ας πούμε, σαν ισοδύναμες σε θέματα κρίσιμων αποφάσεων για την πορεία της ιατρικής έρευνας. Δεν το κάνουμε, πλέον. Μπορούμε ακόμα να βγάζουμε χρήσιμα συμπεράσματα από το πάθημα του Γαλιλαίου...
Γ.
Μα, θα μπορούσε να αντιτείνει κάποιος, η Εκκλησία πρέπει να έχει λόγο στην οικονομική πολιτική για δύο λόγους:
(α) Διαθέτει μεγάλη ακίνητη περιουσία. Ο τρόπος, όμως, που την αξιοποιεί, είναι μια άλλη υπόθεση. Τι να θυμηθούμε; Τις αναξιοποίητες εκτάσεις; Τις ταχυδακτυλουργικές ανταλλαγές νερού με ακίνητα για μεταπώληση σε τρίτους;
(β) Είναι μεγάλος εργοδότης. Το κράτος, όμως πληρώνει τους κληρικούς, κανονικά και με τον μήνα.
Η οικονομική δεινότητα, λοιπόν, δεν συγκαταλέγεται στα χαρακτηριστικά της Εκκλησίας μας, ούτε στην εκδοχή της αδράνειας, αλλά ούτε και στην εκδοχή της επιχειρηματικής κινητικότητας... Αυτό και μόνο θα αρκούσε για να είναι λίγο περισσότερο συγκρατημένος ο Αρχιεπίσκοπος στις οικονομικές νουθεσίες του.
Όσο κοινωνικό έργο προσφέρει η Εκκλησία είναι, σίγουρα, καλοδεχούμενο και αξιέπαινο και χρήσιμο. Αυτό, άλλωστε, είναι μια βασική δουλειά της, και όσο καλύτερα κάνει ΑΥΤΗ τη δουλειά της η Εκκλησία, τόσο το καλύτερο. Αυτό δε σημαίνει πως δικαιούται να παρεμβαίνει σαν αυθεντία σε θέματα που ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ η δουλειά της. Ειδικά η τελευταία παρέμβαση με τα «φονικά φάρμακα» και τις «υποθηκευμένες θάλασσες», μόνο σύγχυση, ένταση και διχασμό προσφέρει. Μας θυμίζει συμπλέγματα που προσπαθούμε να ξεπεράσουμε (ξενοφοβία, εθνικιστικές εξάρσεις, δυσπιστία προς την Ευρώπη, κούφια διαμαρτυρία και καταγγελία, έλλειψη ορθού λόγου και προτάσεων....).
Με μια κουβέντα, πρόκειται για μια παρέμβαση που δεν συμβάλλει στην επίγεια ευημερία μας, αλλά ούτε και στην πνευματική μας ανάταξη. Ο δρόμος της απώλειας είναι στρωμένος με καλές προθέσεις, όπως ακριβώς και ο δρόμος προς τη χρεοκοπία...
*Το δεύτερο μέρος με τίτλο «Η Εκκλησία, η οικονομία και η αμηχανία 2.0: Κοινωνικοί Μεταρρυθμιστές με Ράσα»  θα ακολουθήσει...

**Η Αντιγόνη Λυμπεράκη είναι καθηγήτρια οικονομικών στο Πάντειο, μέλος του ΔΣ της Action Aid στην Ελλάδα και στην Κένυα, και ιδρυτικό μέλος του Κοινωνικού Συνδέσμου.

aναδημοσίευση από www.protagon.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.