"Enterrement à Ornans" (Κηδεία στην Ορνάν)

αισχύλου-ορέστεια

''...Τι έγινε μετά δεν είδα, μα κι αν το είδα δεν το λέω. Αυτό που θα συμβεί όταν συμβεί,θα το γνωρίσεις...μην κλάψεις απο πριν για κάτι που δεν ξέρεις, με το ξημέρωμα θα ρθεί το μέλλον μην φοβάσαι, και όλα θα γίνουν τότε και θα τα μάθεις όλα..'' Aισχύλος-Ορέστεια

Σάββατο, 7 Απριλίου 2012

Jean Philipe Rameau 1683 - 1764

Baroque (1600 - 1750)
                Η γαλλική - ιταλική εκδοχή του όρου σημαίνει αλλόκοτο, ακανόνιστο, φορτωμένο, επιτηδευμένο. Η αγγλική - γερμανική εκδοχή σημαίνει μεγαλοπρέπεια, εντυπωσιασμός, εκκεντρικότητα. Με συντομία μπορούμε να πούμε ότι το ύφος της εποχής είναι εντυπωσιακό. Στη μουσική της εποχής αυτό επιτυγχάνεται με την χρήση πολλών «ποικιλματικών στοιχείων», την μεγάλη συμπύκνωση των φωνών και την εξέλιξη της υφής σε ομοφωνική.
                Από τις σημαντικότερες εξελίξεις του 17ου αιώνα θεωρείται ο συγκερασμός το 1695 από τον Βέρκμάιστερ. Το χόρδισμα των οργάνων, δηλαδή, με τον σημερινό τρόπο, (βλέπε: Είδη διαστημάτων μεταξύ γειτονικών φθόγγων).
                Σε αυτή την εποχή, επίσης, απελευθερώνεται η μουσική από τον Λόγο. Το μέτρο, η μελωδική κίνηση και ο ρυθμός, ήταν σε απόλυτη εξάρτηση με το κείμενο ή τους στοίχους. Από την εποχή αυτή όμως, τα παραπάνω εξαρτώνται πλέον από τον ρυθμό που προκύπτει από την επεξεργασία και τον τρόπο διαδοχής ορισμένων χαρακτηριστικών ρυθμικών σχημάτων.
                Η εξέλιξη ξεκινά από την Φλωρεντία. Εκεί, γινόταν προσπάθεια αναβίωσης της αρχαίας τραγωδίας. Το πρόβλημα όμως ήταν ο συνδυασμός λόγου και μουσικής.
Με απλά λόγια, η πολυφωνία προϋποθέτει δύο ή περισσότερες φωνές που κινούνται μαζί. Μια φωνή μόνη της, μπορούσε να κινείται μόνο στην αρχή ενός έργου εκθέτοντας την κύρια μελωδία πάνω στην οποία στηριζόταν ολόκληρη η σύνθεση. Πώς όμως, μπορούσε να γίνει εφικτή η μονωδία; Δηλαδή πώς θα μπορούσε μια μελωδική γραμμή να κινείται για μεγάλο χρονικό διάστημα, χωρίς να θεωρηθεί μονοφωνία;
Η λύση του προβλήματος ήταν η ομοφωνία. Με αυτή, ο λόγος μπορούσε να συνοδεύεται από συγχορδίες. Έτσι το συναισθηματικό περιεχόμενο του λόγου συνδυαζόταν με αυτό των συγχορδιών.
                Ο θεωρητικός Τζαρλίνο (Gioseffo Zarlino), ήταν ο πρώτος που έβαλε τις θεωρητικές βάσεις της συγχορδίας και διαπίστωσε την τάση να περιοριστούν οι τρόποι σε δύο, τον μείζονα και τον ελάσσονα.
                Ένα άλλο βασικό χαρακτηριστικό της εποχής είναι η χρήση του «Μπάσσο Κοντίνουο» (Basso Continuo), που σημαίνει «συνεχές βάσιμο». Αυτό σημαίνει, συνεχή διαδοχή συγχορδιών στις οποίες, όμως, η χαμηλότερη φωνή είναι χαρακτηριστική σε αντίθεση με τις υπόλοιπες των συγχορδιών. Αυτό πετυχαίνεται παίζοντας την χαμηλή φωνή ένα βαθύχορδο έγχορδο, συμπληρώνοντας τις συγχορδίες με τη βοήθεια Τσέμπαλου ή Οργάνου. Φυσικά και αυτή η χαμηλότερη φωνή, πρέπει να είναι συντεθειμένη έτσι, ώστε να είναι χαρακτηριστική σαν μελωδική γραμμή.
                Τέλος, ένα κύριο χαρακτηριστικό της εποχής, είναι η μονομοτιβικότητα. Αυτό σημαίνει ότι τα μέρη των έργων βασίζονταν στην επανάληψη ενός πρωταρχικού ρυθμικού μοτίβου. Έτσι εξηγείται το χορευτικό ύφος που πλέον επικρατεί στο Μπαρόκ σε αντίθεση με την Αναγέννηση.
·         Δομή και ύφος: Η εποχή του Μπαρόκ είναι πολυφωνική και μονομοτιβική ενώ γίνεται χρήση του Μπάσο Κοντίνουο που γεννά την ομοφωνία. Αυτή ξεκινά μέσα απ’ τις φούγκες του Μπαχ
·         Μορφολογικά: Απ’ αυτή την εποχή, ανθούν τόσο οι φωνητικές όσο και οι καθαρά «ενόργανες» μουσικές μορφές.
·         Μουσικό σύστημα: Αποκλειστικά διατονικό δύο τρόπων, του μείζονα και του ελάσσονα. Οι νόμοι που καθορίζουν τις σχέσεις μεταξύ των φθόγγων (έλξεις) σ’ αυτό το μουσικό σύστημα ονομάζονται με μια φράση σήμερα Τονικό μουσικό σύστημα του μείζονα και του ελάσσονα τρόπου ή Ευρωπαϊκό μουσικό σύστημα.
·         Η Αρμονία βασίζεται στις συγχορδίες και γενικότερα στις σχέσεις των βαθμίδων, όπως υπαγορεύεται άλλωστε από την ομοφωνία.
·       Τα όργανα της εποχής: Το αντιπροσωπευτικότερο όργανο της εποχής είναι το Τσέμπαλο το οποίο μοιάζει με το πιάνο χωρίς όμως να έχει τις εκφραστικές δυνατότητες αυτού. Αυτό είναι νυσσόμενο πληκτροφόρο. Δηλαδή, ο μηχανισμός του πλήκτρου ήταν συνδεμένος με μια ακίδα η οποία κατά την πίεσή του περνούσε κοντά από την χορδή τσιμπώντας την. Έτσι, όσο γρήγορο και αν ήταν το πάτημα του πλήκτρου, η ακίδα τσιμπούσε την χορδή πάντοτε με την ίδια δύναμη, αφού η απομάκρυνση της χορδής από την σταθερή της θέση ήταν περίπου η ίδια. Παρόμοια όργανα με το Τσέμπαλο είναι το Βέρτζιναλ, το Σπινέτο και το Κλαβικυτέριουμ. Στο τέλος της εποχής εμφανίζεται το Πιάνο, το οποίο με τις τεράστιες εκφραστικές δυνατότητες που πρόσφερε, εκτόπισε σταδιακά τον προκάτοχό του, το τσέμπαλο. Προκάτοχος του Πιάνου είναι το Κλαβικόρδιο που είναι το πρώτο Κρουόμενο πληκτροφόρο, (Παραγωγή του ήχου με χτύπημα των χορδών μέσω μηχανισμού από πληκτρολόγιο).
Άλλα όργανα είναι:
·         Εκκλησιαστικό όργανο με κάποιες παραλλαγές του όπως το ρέγκαλ και πορτατίφ.
·         Τα έγχορδα με δοξάρι ήταν σχεδόν σαν τα σημερινά (βιολί, βιόλα, Βιολοντσέλο) και χρησιμοποιούνταν κυρίως στην ορχήστρα. Με μικρή καθυστέρηση εμφανίζεται το Κοντραμπάσο. Τέλος, τα νυσσόμενα έγχορδα ήταν τύπου λαούτου για λαϊκή χρήση.
·         Πνευστά όπως Όμποε, Φαγκότο και αργότερα Κόρνο, Τρομπέτα και Φλάουτο. Τα πνευστά δεν είχαν ρόλο συνοδευτικό.
·         Τύμπανα κλπ.

 Jean Philipe Rameau 1683 - 1764, εκτός από συνθέτης, ήταν και θεωρητικός. Πρώτος αυτός έθεσε τις θεωρητικές βάσεις της Αρμονίας.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.